Wstęp

GEODEZJA NA WYDZIAŁACH NIEGEODEZYJNYCH
Geokatedra.pk.edu.pl
Strona Główna

Nowy Rok Akademicki 2007/08 rozpoczęliśmy wprawdzie jak zwykle bo 1 października, to przecież za sprawą nowego systemu edukacji rok nadchodzący nie jest tym samym. I jakkolwiek rozpoczęcie ma tylko symboliczne znaczenie, bowiem decyzje zapadły wcześniej, a właściwie to zapadały przez okres ponad dwóch lat, a w dyskusjach o programie uczestniczyliśmy w macierzystych uczelniach, radach wydziału, jak również na spotkaniach naszego środowiska, to powszechne jest odczucie niepewności. W takich momentach warto rozejrzeć się dookoła i zinwentaryzować obecny stan głównie zaś zmiany, które są nieodwracalnym efektem przemian. Oto najważniejsze z nich:

Na tle tej „mapy” uwarunkowań i faktów powstaje pytanie czy nasze środowisko, które zajmuje obszar dydaktyczny „szczególnego ryzyka” nie będąc w grupie przedmiotów specjalizujących, kierunkowych czy dyplomujących, ma jakikolwiek wpływ na kształtowanie swej przyszłości. Pytanie to jest wciąż aktualne, pomimo tego, że najistotniejsze decyzje już podjęto a ich realizację już rozpoczęto. Pytanie to trzeba stawiać również w kontekście działalności naszego środowiska zgrupowanego jak dotąd w nieformalnej strukturze nazywanej umownie Konferencją Katedr Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych. Mając to na uwadze chciałbym podzielić się z Państwem uwagami o kilku aktualnych sprawach. Trzy z nich wydają się być szczególnie ważne, a mianowicie:

W bieżącym roku naukowe środowisko geodezyjne wybrało nowy skład Komitetu Geodezji na kadencję 2007-2010. W składzie tego Komitetu reprezentowanych jest kilka osób z naszego grona, a mianowicie:

W wyborach uczestniczyli samodzielni pracownicy wszystkich ośrodków naukowych i dydaktycznych. Dlatego tą drogą kieruję podziękowania do wszystkich, którzy przyczynili się do takiego wyniku.

W ubiegłej kadencji tj. 2004-07nasze środowisko było reprezentowane w Komitecie Geodezji PAN przez Zespół Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych (pod przewodnictwem niżej podpisanego). W obecnej kadencji Komitet Geodezji na posiedzeniu 30 czerwca br. przychylił się do wniosku zmieniającego status Zespołu przekształcając go na Sekcję Specjalną Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych. Wniosek ten został zatwierdzony przez Prezydium Wydziału VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych PAN, w skład którego wchodzi Komitet Geodezji. Jest oczywiste, że powyższa zmiana dowartościowuje naszą działalność, oznacza przecież, że dostrzeżono prace Zespołu oraz udział szerokiego grona kadry geodezyjnej w działalności innych sekcji, w konferencjach naukowych, w publikacjach.

Z miłych akcentów będących skutkiem nowego usytuowania Sekcji w Komitecie Geodezji jest zgłoszenie udziału w pracach Sekcji Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych kolegów z Akademii Marynarki Wojennej. Wprowadzenie problematyki nawigacji poszerza i wzmacnia nasze grono, które dotychczas ukierunkowane było na budownictwo, inżynierię środowiska, ochronę środowiska i leśnictwo.

Na posiedzeniu Komitetu 12 września jego członkowie zaakceptowali nową strukturę oraz wybrali spośród swego składu przewodniczących Sekcji. Obecnie Komitet Geodezji działa w dziewięciu sekcjach. Dla informacji podaję pełną ich listę wraz z przewodniczącymi:

Sekcja Dynamiki Ziemi – prof. Aleksander Brzeziński
Sekcja Fotogrametrii i Teledetekcji – prof. Aleksandra Bujakiewicz
Sekcja Geodezji Inżynieryjnej – prof. Witold Prószyński
Sekcja Geoinformatyki – prof. Stanisław Białousz
Sekcja Gospodarki Przestrzennej i Katastru – prof. Andrzej Hopfer
Sekcja Kartografii – prof. Tadeusz Chrobak
Sekcja Nawigacji i Hydrografii – prof. Andrzej Felski
Sekcja Sieci Geodezyjnych – prof. Jerzy Rogowski
Sekcja Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych – prof. Bogdan Wolski
Komisja ds. edukacji w zakresie geodezji -prof. Stefan Cacoń.

Zgodnie z planem najbliższa konferencja odbędzie się w Krakowie. Jej organizatorem będzie Zakład Geodezji i Kartografii Środowiska Politechniki Krakowskiej. Zarówno ze względów prestiżowych jak i organizacyjnych tegoroczna Konferencja będzie ściśle związana z działalnością Sekcji Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych Komitetu Gedezji PAN. Taka formuła dowartościowuje imprezę naukową, daje podstawy do starania się o środki finansowe i co nie mniej ważne ułatwia starania o druk w liczącym się wydawnictwie naukowym. Nie zmniejsza to w niczym roli i udziału jednostki organizującej. W moim przekonaniu również w przyszłości taka formuła powinna być przyjęta jako reguła, jakkolwiek jest to kwestia, którą rozstrzygnąć powinni uczestnicy najbliżej Konferencji.

Konferencja zachowa tradycyjną nazwę Konferencji Katedr i Zakładów Geodezji na Wydziałach Niegeodezyjnych, i jako taka będzie już XXII z kolei.

W powszechnym odbiorze obecne minima kształcenia są odbierane jest jako dotkliwy uszczerbek w działalności Zakładów. Liczby godzin są tak niewielkie, że przy braku wsparcia innymi godzinami (np. geodezji inżynierskiej, czy SIT) uniemożliwiają egzystencję zespołu. W przypadku kierunku budownictwa jest to zaledwie 30 godz., a dla kierunku inżynierii środowiska nie przewiduje się przedmiotu geodezji. Warto jednak przypomnieć i to, że niemała część dziekanów kierunku budownictwa nie widziała w ogóle potrzeby wprowadzenia przedmiotu geodezji. Obecny stan jest w jakiejś cząstce zasługą naszej działalności, zaś przypadek inżynierii środowiska nie zaskakuje, bowiem – co wielokrotnie podkreślałem na naszych spotkaniach – inżynieria środowiska jako dyscyplina naukowa miała przez długi okres kłopot ze zdefiniowaniem się. Teraz proces samookreślenia jest jakby na ukończeniu, ale niestety dyscyplina ta dryfuje zdecydowanie w kierunku chemii i biologii. Ale nie jesteśmy bez szans. Zapewniam, że prowadząc stosowne rozmowy z dziekanami różnych wydziałów wszędzie spotykałem się z akceptacją, co do wprowadzenia przedmiotów SIP, SIT, GIS. Tę szansę niektóre zespoły już wykorzystują, postawiły bowiem na Systemy informacji wiele lat temu wyprzedzając w tym inne zakłady macierzystych wydziałów. Dobrego przykładu, w sensie pozytywnym i negatywnym, dostarcza tu Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Krakowskiej, gdzie na skutek braku inicjatywy zespołu geodezji przedmiot (moduł) GIS został kilka lat temu wprowadzony przez zakłady inżynierii wodnej. Pomimo opóźnienia problem ten udało się rozwiązać pozytywnie w ubiegłym roku przy konstrukcji nowej siatki godzin. Władze wydziału zostały przekonane o celowości wprowadzenia przedmiotu SIT, a w ślad za tym także przedmiotu „podstawy geodezji” jako wprowadzenia do SIT. W ten sposób powstała logiczna sekwencja trzech przedmiotów: Podstawy geodezji-SIT-GIS. Dwa pierwsze prowadzone są przez zespół obecnie funkcjonujący pod nazwą Zakład Geodezji i Kartografii Środowiska. Takie rozwiązanie podpowiadam innym zespołom dydaktycznym, a powołanie się na przedstawiony tu precedens może być dobrym argumentem. To rozwiązanie wymaga niestety zbudowania pracowni komputerowej. Koszt takiej pracowni nie jest wielki, nie przekracza .35 tys. + program komputerowy. Problemem może okazać się znalezienie odpowiedniego pomieszczenia. Ale jest to wysiłek, który procentować będzie latami.

W przypadku inżynierii środowiska program geodezji w jej tradycyjnym formacie należy wprawdzie już do przeszłości to zauważmy, że minima programowe wprowadzają SIP. Daje to formalną podstawę do starań o przejęcie tego zakresu działalności na wszystkich kierunkach niegeodezyjnych. Decydenci, którzy geodezję wciąż jeszcze kojarzą z taśmą i klasycznym tachimetrem mają świadomość jak ważne jest przygotowanie absolwentów w zakresie korzystania z nowoczesnych map i systemów informacji. I w tym przypadku program SIT-u i GIS-u jest wciąż jeszcze do zagospodarowania.

W moim przekonaniu w dalszej perspektywie o pozycji, a w konsekwencji i losach zespołów geodezji zadecyduje to, w jakim stopniu potrafią włączyć się w dyplomowanie absolwentów. W przeciwieństwie do elementarnej geodezji przedmioty SIT lub GIS takie możliwości dają. Warto mieć to na uwadze.

Geokatedra jest forum otwartym dla Wszystkich. Niezmiennie i stale zapraszam do udziału. Forma, treść i kształt nadesłanych tekstów może być dowolna. Może to być zarówno artykuł naukowy, jak i komentarz do spraw dydaktycznych czy ogólnych, może być to informacja, zdjęcie lub krótka notka.